Newroza we pîroz be lê di 21’ê adarê de
Firat CEWERĪ

www.welat.com

ji Azadiya welat

Heke carina bihar bi derengî bikeve jî, dîsa 21’ê adarê li welêt destpêka biharê ye. Êdî zivistan li dû dimîne, bihar xwe dide pêş, xweza xwe ji nû ve vedijîne, mêrg û zevî bi kulîlkên rengîn dixemilin û keç û xortên kurdan ji bo pîrozkirina Newrozê -bi tarîfa Xanî- derdikevin seyrangehan. Her çiqas em li Swêdê hê jî di binê berfê de bin, ew germahiya welêt dilê me şa dike, zivistanê li me dike bihar û tîna agirê Newroza welêt me germ dike.

Ez ê di vê kurtenivîsê de, zêde bi kûraniya dîrokê de neçim û nekevim nav cîhana mîtolojiyê. Li ser Newrozê bi kurdî û tirkî gelek nivîs hatine nivîsandin, gelek helbest û stran hatine hûnandin û nihurandin, gelek wêne û hêkelên bi mijara Newrozê ve girêdayî hatine çêkirin. Kêm zêde em hemû li ser dîrok û naveroka Newrozê hemfikir in.

Her çiqas em Newroza xwe ji ya afgan, belûcî û îraniyan vediqetînin û her çiqas naveroka Newroza me, celebê pîrozkirina Newroza me ji ya wan cuda be jî, dîsa em eynî navî lê dikin û di eynî rojê de pîroz dikin. An jî divê em di eynî rojê de pîroz bikin. Lê na, em di eynî rojê de pîroz nakin. Qet nebe, ev bîst û pênc sal in ku kurdên li derveyî welêt, Newrozê ne bi tenê di 21’ê adarê de pîroz dikin, lê ew, hema bêje ji destpêka adarê ve dest pê dikin û heta meha nîsanê, carina heta destpêka gulanê jî cejna Newrozê pîroz dikin. Cejna Newrozê li ba kurdên derveyî welêt carina di 15’ê adarê de, carina di 3’yê nîsanê de, nizanim carina di çendê gulanê de tê pîrozkirin. Ez dibînim ev şaşiya ku kurdên derveyî welêt bi salan e dubare dikin, kurdên bakur jî ketine eynî şaşiyan. Ew jî êdî ne bi tenê di 21’ê adarê de lê di meha adarê de, di rojên cihê cihê de Newrozê pîroz dikin. Ev celebê pîrozkirinê li bejna cejnên dînî, dîrokî û mîtolojî nayên. Çawa ku mirov nikare cejna Remezan û Qurbanê di dîrokên din de pîroz bike, çawa ku mirov nikare cejna Noelê, an jî cejna Êzîdiyan û dîn û baweriyên din di roj û demên din de pîroz bike, divê mirov sadiqî cejna Newrozê be jî, pê nelîze, wê di roja wê de bihêle û di roja wê de pîroz bike.

Cejn xweş in, bi taybetî ji bo kurdan ku ew qasî êş û azar kişandine, xweştir in, lê gava her roj cejn bin, ew cejn êdî balkêşî û kelecana xwe winda dikin, ji mahneya xwe ya dîrokî û mîtolojî derdikevin û dibin qalikên vala. Loma, divê em Newrozê ji pîroziya wê ya dîrokî û mîtolojî bi dûr nexin, naveroka wê vala nekin, siyê nexin ser semboltiya wê, wê di 21’ê adarê de bihêlin û di 21’ê adarê de pîroz bikin.

Newroza we pîroz be, lê di 21’ê adarê de.