
يونس الحكيم:
أعتذِرُ لكِ قبلَ السفرِ بقليلٍ
حبيبتي
الليلةُ هي الأخيرة
الليلةُ هي
أكثرُ من طاولةٍ
وأكثرُ من جدارِ..!
الليلةَ سنُحدِّدُ
أهمَّ وردةٍ اختلفنا عليها
وأكثرَ طفلٍ أحببناه
سأتنازل عن المكتبة
والخاتم
ومطحنة القهوةِ
سأتركُ لكِ
قميصَ الحمّام الأخضر
ولوحة صديقٍ عابرٍ..،
وحدها زجاجةُ العطرِ الفارغة
ستبقى فوقَ المنضدة
كلُّ ماسأفعلهُ
أنْ أخرجَ من حياتكِ
مثلَ عابرٍ سبيلٍ
وأنتِ تخرجينَ من فوضاي
الباردة
الليلةَ فقط
عرفتُ أنني لستُ حبيباً
ولا جديراً بالموتِ
ولا أنتِ وردة فوقَ مقبرة
غيرَ أنّني
أعتذرُ
من طيشي
ومن جنونكِ
اعتذر قبل السفر
كي أعيدَ كتابة القصيدة
وأبدأَ من قُبلةٍ
لم تُرسَمْ على زجاجِ
أو تُدَّونْ
فوق حجر
05. 03. 2010
ديركا حمكو
وليد حاج عبد القادر
الى صديقيّ حفيد ـ فرماني بمبي ـ وحفيد ـ قادي بربر ـ ها أنا أبرلكما بوعدي .. سأكمل
رغم اتقاد الغريزة الملعونة وتوهجها ،وبالترافق مع النسيم العليل وهو يلامس سطح نهر دجلة في تدفقه الأزلي .. رباه كم هي عدد الدهور التي تعاقبت عليك يا دجلة ؟ ..وكم من ممالك وملوك ..بشر .. أجنة .. وانتبه الى ما هو فيه .
Rono 2009
Ehmedê Huseynî
Vê ´esra ji çil´esriya dilê min tengtir, ´esra ji Ehrîmenê keysperest, ´esra ji sêlên dadayî, vê ´esra mîna hêviyên te derizî, bêqidoş, bextreş, reşekuj, vê ´esra kurdûnde, vê ´esra ku kila te ya sibhanî bi kêrên babelîskan dikuşt, min gulên bîranînê bi kurtepista ji kevirên reş ên bêrîkirinê av didan.
Dengê te yê şkestî weku pirsên deştê yên bêbersiv, weku pirsên temenê min ê ji xweliyê, weku pêwisteyekê, di şaneyên min de, dipişkivî. Sira bayê; dîloka te ji guhê min direvand û berê xwe dida hêlana ji êgir a miriyan.
Min gulên nostaljyaya xwe bi tembînameya kuştina xwe avdidan û min dayikên şewata sînemeya Amûdê, yeko yeko, bi dilê xwe ve didirûtin.
Dayikan bi şûrê bêrîkirina xwe asoyên goristanê diqelaştin, pêl dilê axa sincirî dikirin û terkên piyên xwe di kezeba rê de, mîna aline reş daçikyayî dihiştin, li ber serê zarokên xwe rûdiniştin û kevirên bîranînan bi destên nehwirînê dinejinandin û bi agirên hinavên xwe kulîlkên ´esra teng avdidan.
Dara kajê ya li ber lingê birayê min bi ser axîna dayika min de diçemiya, hinarka kêla spî miz dida û di matmayîna mirinê de lal dibû. Marmarokan li rûyên dayikan guhdarî dikirin û ji felsefeya kûrekûrê têr nedibûn.
Dayikan şkestinên xwe bi qefd û kalanên bîranînan berhev dikirin û bi xwe re vedigerandin, li bin baskên Amûdê radixistin, li hev dinêrîn û li ser asîtankên şewatên mezintir rûdiniştin.
Li esmanekî şîn û li valahiyeke bê wate dinêrin û di dilê xwe de weku gazinan bikin, digotin: Em ji wan beytikên buhuştê têr nebûn!
Dara tûyê pelên xwe bi ser kûfiyên qedera wan de diweşandin û li pêşberî wan jî qederan zendên xwe badidan û Amûda dilên wan bi şînîgiriyê sertac dikir.
Dîsa li esmên dinêrîn û ji kezebên xwe re digotin: Sêvên xelatî bûn!
Bi ser nemana xwe de diketin, dengên wan ên ketî ji ketinên xwe radibûn, xwe davêtin bextên berbejnên axa sincirî, xwe li ber serê miriyan mirî didîtin.
Zavayê sê roj û sê şevan bû, hineya destê wî li ser eniya Qesra Baxemsê diçurisî, li deşta Mêrdînê xwîna çûkan diçurise, li Geliyê Zîlanê mirinan nav di xwe didan, li deşta dilê min jî zemawenda mêkewan û ahenga rojçêbûna navê te ye..
Çiya ji çiya re digot: ka were em behsa êşê bikin!
Sînoran ji hev re digotin: ka werin bila êşên me hev nasbikin!
Werin em zimanekî ji hemî zimanan firehtir ji êşên xwe re peyda bikin!
Rojê ji ´esra teng û ji kelekela pêncşemban re digot: werin em goristana Amûdê li ser zimanê tiliyên dayikên şewatê bihelînin!
Dengê birayê min ji gorê dihat:
Negirî dayê!
Li ferhenga êşa xwe negere!
Hespên xwe hînî cirîda peyvan nekin û xwe ji agirê nasnameyan biparêzin, şevistanên xwe bi bêdengiyê rapêçînin, dengvedanên xwe bêyî konvedan ragihînin, rimên rondikên xwe ji sînga min rakişînin û zaroktiya min jî, wisa, li ber çavên xwedê yên vekirî, hetahetayê, pirsek e vekirî bihêlin.
´esra teng di himbêza bîranînên dayika min de mir û Ahoramezdayekî hevrêşimîn, li pey xwe, di dûmana êgir de hişt.
London
04. 03. 2010
|
حسن كمو يدندنُ في سرِّه ويحفظ من خطايا العمر الكثير
|
الماء والدخان والغياب
يونس الحكيم:
يرسمُ على وجهي
يحتالُ عليَّ
يسألني عن أبي
هو الآن مثلي
يأخذني كلَّ صباحِ إلى قهوتهِ
وأخذهُ إلى حلمي
يُحدثني
في وجع الرقبةِ
وأنظر كي لا أسمعَ
إلى طريق دوسلدورف السريع
أسالهُ
هل يا حبيبي نمت البارحة؟
تُجيب
أمي عنهُ
لماذا لم تاتي؟
كان طيراً جميلاً الذي رأيتُ
كان يا أمي أنا الذي مات
في قريةٍ نائيةٍ وجميلة
قرية ما زالت هناك
هل تشتاق لها يا بني؟
أجل يا حبيبتي
يدي فقط لم تكن تحت التراب
ولم أكن سوى غريبا
يسافر حتى يموت
هل تسمعين يا امي؟
ليس بعد
أحتاج الطريق حتى أعيش
هل تسمعينني
يَدُكِ باردةٌ
يدُكِ فوق قلبي
الطريقُ السريعُ في المانيا
طويلٌ وجميل
مؤلمٌ وفارغُ
الطريق الذي
بين الشام ودوسلدورف
يا أمي .......
04.03.2010
< span>
Rono 2008
Ehmedê Huseynî
Kêliya ku ji dayik bûm
Dilopên hêsiran berdane çavên min
Da ku dîtina min
Bi qasî êşa gelê min be.. (Amberto Akapal)
Roj baş da tu xwesotina mûman bi hilatina xwe vemirînî û pêşwaziya pêlvedanên oxira min bikî!
Roj baş da tu bi wêrekî parçeyên nexşeya parzemînên giyanê min, bi pêşmalkên ji êgir berhev bikî û reşeguliyên goristana Amûdê bi şehên şahberûyên bendemanê şeh bikî!
Roj baş da tu destên min ên ji poşmaniya spî li ser milên çiyê bi tenê di nav diranên berfê de ji bîr nekî!
Roj baş da tu li bin baranê bi min re şil bibî û bi min re ji bûkên rojavayî re bilîlînî û guhên qederê kerr bikî!
Li asoyên zîvperest ên çavên te, mîna ku kaneya gunehbariyê bim, dinêrim. Siwarê te yê birîndar im, li Sîpanê Xelatê wateyên nîvçe yên reşekujiya darên sêgulî me; lê kes bi hawara min û bi hawara pezkûviyên zinarên dilê Nûrê ve nayê! şevnameya xwe ji nav pencên hinekirî yên tobedariyê direvînim, hêlînên laşê xwe yên belavbûyî hînî pirtepirta baskên hilatina kenê te dikim, çiyayan û gulavên poşmaniya xwe, bi hev re, bi ser êvariyên dudiliyê de dirijînim û şevbuhêrkên hîvên çardeşevî ji te re, li bin baranê, bi pênûsên velerzînê dinivîsînim.
Di valahiyên bêdawî de, di gerînekên demê yên bêbinî de, diherikîm û ber bi neynikên têgehên mirina xwe ve sernişîv dibûm.
çiyayên ji xwînê ji navbera min û xwe hilîne, sîtavên min ên ji gurîna tozê ber bi xwe ve rakişîne û ji min bixwaze ku bi zimanê gulan bi te re bipeyivim, ji min bixwaze ku bi lêvên dîrokê maçî eniya te ya ji rojhilatê bikim, ji min bixwaze ku reşeewrên giran û sînorên zinêkar û rûpelên xeybê dûrî jena dilê te bixînim, ji min bixwaze ku ji te re bibêjim:
Çavkaniyên serjêkirî yên xewna min ji berojkên lêvên te dipijiqin...
Rêwîtiya xemhilgir a rêber û rêbirrên van rêzeçiyayan, bi gavên te yên bahozane dest pê dike...
Gavên te jî yên bawermend, ber bi man û nemanê ve, ber bi bûna bûnewerên bobelatên berdewam ve diçin, min dilerizînin û
dema tu pêl dilê min dikî; Xwe bi rondikên te û xwe bi xatirxwestina revendan dişom...
Li ser şax û çiqulên dara hara destê te hînî zorbaziya xwînav û ximav û xunav û hînî dilovaniya dilodînî ya roka ber êvarê dibûm...
De çiyayên xwe yên ji samanên bendewariyan di razên çiyayan de bihêle; bihêle hetanî ku bîbikên bendewaran hevûdû birizînin...
Şevê di paxira rojê de û rojê di erênayê de bihêle; bihêle hetanî ku mîna dirindeyên birakujiyê hevûdû bigurînin...
Bila bagerên sergerm daristanên sînga min ji xwe re mîna Troyayê vekin û bi ser ciwaniya gulgenimên helbesta min de bigirîn!
Bila gulên buhara zimanê te di sêwîtiya baranê de sêwîtir bimînin!
Bila dilê min têra min û te dilikê xwe raperîne, jena xwe nû bike, hinasên xwe bixapîne!
Bila tu li ser keviya evînê wek stêrkekê min û dilbijîna min daliqînî!
Bila tu rojbaş û şabaş û mircanqaş û peykertaşa awirvedana min bî!
Bila tu yara yaran û nûra keleha Nûristana min bî!
London
18. 02. 2010

شيرين ك (1954/ السليمانية)
على رسلكَ أدخل الحديقة
الحديقة
1
بهدوء افتح ذلك الباب؛
لئلا تذبل الورود ويتساقط الندى
أنت لا تعرف صعوبة رعاية
تلك الورود المستوحشة
فوق هذا الجسد.
على رسلكَ،
ادخل الحديقة برجلك اليمنى؛ لئلا توقظ تنين الزمن
فمبارزة ذلك التنين
بسيف خشبي،
معركةٌ خاسرةٌ يا رفيقي.
ادخل بهدوء، لا تربك الورود
ولا تسقط الندى؛
لربما قصدتها ذات يوم
فراشة تائهة.
2
حين جاء أول وهلة،
كان بيننا مستقبلٌ ذهبي
وصفوف مسودات
وديوان شعر
لذا عند الوداع
ترك نقشا بنفسجيا
على شفتي
وحين جاء آخر مرة،
كان بيننا ماضٍ حجري
وجيشٌ من الوهم
وكتابٌ مقدس
لذا حين غادر
ترك لي سيجارة فقط
من علبة سجائره المليئة.
3
ذكرياتي تبخرت
وصار الماضي سحابة صيف
تمر بأحلامي حيناً
ولا تمطرني
مرةً فقط رأيت الشروق،
ثم انكسفت شمسي
ولم أر أيّ غروب
وداعا، وداعا، وداعا
أيّ موت صامت هذا الوداع
حيث الوحدة أبدية؛
وهذه آخر ضحكة
وآخر قبلة وآخر لقاء
كلهم ناموا في حضن الماضي
من يعرف الماضي؟
لِمَ لا أكون أنا ذلك الماضي؟
وهذه عين الحقيقة
ثمة طفلٌ في داخلي
لا يكبر،
أسير صيد طائر الزمن هو؛
وطائر الزمن هذا
لا يصاد بغير الأطفال
حبّك لعبةٌ طفولية،
تارةً تحبّني وتطوراً لا
أحيانا أهرب منك وأحيانا لا
لكنه قدرنا أن نطرق دوما
باب مدينة الحب.
4
أذرو شكوكي في الهواء
وأضع خطاياي في مجرى الماء،
أدفن ذنوبي وأحرق آثامي
خالية أنا من الشكوك
والخطايا والآثام والذنوب،
أإنسانة أنا حقا؟
تلك يدي
تلك يدي،
حين تدهم نار جهنم
هذا الجسد المترع إثماً،
تدافع يدي عبثا وتحترق عبثا
يدي اليسرى كانت ورقة بيضاء، ذات تشرين ربيعي
وعند عبور شارع
خطّ عليها أول حرف
بيد رجل كبير
ذاك الحرف حلقٌ ذهبي
لا يغادر بنصري أبدا
يدي اليمنى
في عتمة ليل شباطيّ بارد
إثر ثلاثة فصول عارية،
لثمتها شفتا محارب متعب؛
فأزهرت براعم أصابعها الخمس
وذكرتها كتابة الشعر
تلك البراعم المزهرة
ملأت قفة ديوان ورودا
ذات مرة
في الجانب ذا من الفصول كلها،
كانت يداي معا
تمسحان دمعاً لرجل غريب
خبأ آخر قبلة له فيهما
قبل الرحيل
تلك القبلة شقار
يزهر ربيعا في محجر قلبي
ويذوي سراعا
تلك يدي دوما
تحوي تحيات ورسائل وورودا،
وتسطر شعرا ودمعا
لو كان الحب خطيئة
والعشق ذنبا والهوى إثما؛
فهذه يدي
ترسل التحيات الى الحب
والرسائل الى العشق
والورود الى الهوى،
تمسح دموع الفراق
وتكتب الشعر للوحدة؛
لكنها قطعاً ليست يدي
من تنهي حكايا العشق
لذا حين تدهم نار جهنم
هذا الجسد الطاهر؛
فتلك يدي تستحيل عنقاء
تفتدي كل الأجساد الطاهرة
المترعة بالخطايا؛
فتحترق ولا تحترق.
وحيدة
يا إلهي ما أوحدني
كيف إذاً أتمرد عليك؟
(من حرقتك يا رفيقي
أود لو أن الجنة والجحيم
حقيقتان؛
ومن آهاتي تحرقان آلاف آلاف السنين)
وا رفيقاه
وجودك يجعلني وحيدة أكثر
هي الوحدة
من تجعلني أهيم وراءك
أو وراء الله
(ما دمت لا تستطيع تبديد وحدتي،
فلِمَ لا أتمرد عليك أيضا؟)
حين لا تستطيع تبديد وحدتي،
لِمَ، إذاً تجعلني وحيدة أكثر؟
حكاية قديمة جديدة
الليل في منتصفه
والحكاية انتهت،
وشهريار ساهدٌ
والديك يغطّ في النوم
والجلاّد حاضرٌ متأهب
مَن ينجد شهرزاد، مَن؟
مَن يُقرئها بيت غزل،
بيت عشق متأجج
مع نجوم المساء المتلألئة
شعت، وبمعية القمر أفلت؛
مَن يغيث شهرزاد، مَن؟
مَن يغنّي لها موّالا أو مقاما؛
أو يروي لها حكاية؟
حكاية عشق خالد،
تذروه العاصفة خريفا
ليبعث من الموت ربيعا
الليل في هزيعه الأخير
الحكاية تتواصل
وشهريار ينعس،
والديك التهمه ثعلب
والجلاّد يغازل بجواله
الفتيات الساهرات
ها هو ذا الصباح
والحكاية في ذروتها،
ولا من يسمع شهرزاد
وحكايا العشق الخرافية.
قسماً
قسماً ألا أحبّه أكثر
سأعدّ له كلاما قاسيا ومغيظا،
حين يأتي
سأقول له كذا وكذا
وحين يجلس
سأفعل كذا وكذا
لن أنظر إليه
سأظهر كامرأة ناضجة،
رغم أنه في كل لحظة
تجيش في داخلي
فتاةٌ حركةٌ ولعوب،
تستل الحمرة من حقيبتي
تغمق وتغمق
وتغمغم بمكر:
- يا بنت علّه يأتي فجأة.
قسماً
ألا أنتظرك أكثر
وألا أزيح الستارة
وألا أصيخ السمع
وألا أجفل لسماع رنين الهاتف؛
رغم أنه في كل لحظة
تنتحب في داخلي
عاشقةٌ مراهقة،
كلما سمعت أغنية عشق.
قسماً
أن أُخرجك من أحلامي،
لذا في كل ليلة، قبل النوم،
أفخّخ حقل أحلامي
بآيتي “الكرسي” و”الفاتحة”؛
فربما- لا سمح الله-
ظفر بي شيطان نظراتك
حين أفيق صباحا
أشتاق إليك
أكثر من أي يوم مضى.
ترجمة صلاح برواري
